Ulaştırma, Lojistik ve Haberleşme Sektörü
Tehlikeli Madde Taşımacılığı Şoförü Seviye 3
ADR kapsamındaki tehlikeli maddeleri kara yolu ile güvenli şekilde taşıyan şoförler için MYK ulusal yeterlilik belgesi. Belge süreci, sınav içeriği ve başvuru detayları aşağıdadır.
Tehlikeli madde taşımacılığı şoförü nedir?
Tehlikeli madde taşımacılığı şoförü, ADR (Tehlikeli Malların Karayolu ile Uluslararası Taşımacılığına İlişkin Avrupa Anlaşması) kapsamına giren akaryakıt, kimyasal, gaz, patlayıcı veya radyoaktif madde gibi yükleri kara yolu ile güvenli şekilde taşıyan kişidir. Akaryakıt dağıtım firmaları, kimya sanayisi lojistiği, gaz tüpü ve LPG dağıtımı, inşaat sektöründe patlayıcı madde taşımacılığı başlıca çalışma alanlarıdır. Bu meslek, standart kamyon şoförlüğünden ayrı ve daha ileri düzey bir uzmanlık gerektirir.
Mesleğin temelinde ADR sınıflandırma sistemini bilmek, taşınan maddenin etiketleme ve işaretleme kurallarına uygunluğunu kontrol etmek, araçtaki güvenlik ekipmanını (yangın söndürücü, kişisel koruyucu donanım, acil durum kiti) doğru kullanmak ve olası kaza veya sızıntı durumunda acil müdahale prosedürünü uygulamaktır. Yeterlilik iki zorunlu birim ve madde türüne göre iki seçmeli birimden oluşur.
6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamında tehlikeli madde taşımacılığı çok tehlikeli sınıfta yer alır. Patlama, yangın, kimyasal sızıntı ve radyasyon riskleri nedeniyle bu alanda çalışan şoförlerin hem ADR şoför sertifikasına hem de MYK mesleki yeterlilik belgesine sahip olması beklenir.
Kimler başvurabilir?
Tehlikeli Madde Taşımacılığı Şoförü sınavına başvuru için geçerli bir sürücü belgesi (taşınan aracın sınıfına uygun, genellikle C veya CE) gereklidir. Adayın okuryazar olması ve sınav görevlilerinin yönergelerini anlayıp uygulayabilmesi de aranır.
Mesleğin niteliği gereği şu profil sınava daha hazırlıklı girer:
- Akaryakıt, LPG, kimyasal madde veya patlayıcı taşımacılığında fiilen çalışmış şoförler
- ADR sınıflandırma sistemi ve tehlikeli madde etiketleme kurallarına aşina olanlar
- Acil durum prosedürleri ve kişisel koruyucu donanım kullanımı konusunda bilgi sahibi kişiler
Sorumluluk bilinci, prosedüre titiz uyum ve stresli/acil durumlarda sakin kalabilme uygunluğu mesleğin temel gereklilikleridir.
Yeterlilik birimleri (sınav içeriği)
Tehlikeli Madde Taşımacılığı Şoförü sınavı iki zorunlu birim ve taşınan madde türüne göre seçilen seçmeli birimlerden oluşur. Aday önce ortak teorik sınava (T1), ardından zorunlu performans biriminde ve taşıdığı özel madde türüne göre seçmeli birimlerde sınava girer.
İSG, Çevre ve Kalite
Mesleki güvenlik, çevre standartları ve kalite ilkelerini kapsar. Teorik sınav modülüdür.
Tehlikeli Madde Taşıma
ADR sınıflandırması, etiketleme, araç güvenlik ekipmanı kullanımı ve genel tehlikeli madde taşıma prosedürlerini kapsar. Performans sınavının ana bileşenidir.
Özel madde türleri (seçmeli)
Taşıdığınız özel madde türüne göre ek birimlerden sınava girebilirsiniz.
Patlayıcı Madde İçeren Ambalaj/Paket Taşıma
17UY0331-3/B1
Radyoaktif Madde İçeren Ambalajları/Paketleri Taşıma
17UY0331-3/B2
Başvuru süreci
- Başvuru kontrolüOnline veya yüz yüze başvuru yapılır, evraklar (sürücü belgesi dahil) kontrol edilir.
- Teorik sınav (T1)Zorunlu modüllerden ve seçilen özel madde biriminden yazılı sınav.
- Performans sınavı (P1)Tehlikeli madde taşıma prosedürleri, güvenlik ekipmanı kullanımı ve acil durum uygulaması.
- BelgelendirmeBaşarılı adaylara MYK Mesleki Yeterlilik Belgesi düzenlenir.
Sınav ücreti
Gerekli belgeler
Başvuru sırasında şu belgeler istenir:
- T.C. kimlik kartı veya nüfus cüzdanı fotokopisi
- Geçerli sürücü belgesi fotokopisi (taşınan araca uygun sınıf)
- Varsa ADR şoför sertifikası fotokopisi
- Başkent Belge tarafından verilen başvuru formunun doldurulmuş hali
- 2 adet vesikalık fotoğraf
- Sınav ücretinin yatırıldığını gösteren banka dekontu
Belge geçerlilik süresi ve yenileme
MYK Tehlikeli Madde Taşımacılığı Şoförü belgesi düzenlendiği tarihten itibaren 5 yıl geçerlidir. Bu sürenin içinde belge sahibi iki aşamadan geçer:
İkinci yılın sonunda gözetim yapılır. Gözetim, belge sahibinin mesleği fiilen icra ettiğine dair işveren beyanı veya çalışma belgeleriyle kanıtlanır. Beşinci yılın sonunda yeniden belgelendirme süreci başlar; bu süreçte aday performans sınavına (P1) tekrar girer.
Belge süresi dolduktan sonra yenileme yapılmadığında belgenin geçerliliği sona erer. Bu durumda kişi sıfırdan başvuru yaparak tüm sınav aşamalarına yeniden girer. Ayrıca ADR şoför sertifikası, MYK belgesinden bağımsız olarak kendi mevzuatına göre ayrıca yenilenmelidir.
Sıkça sorulan sorular
Bu belge ADR sertifikasının yerine mi geçer?
Hayır. ADR şoför sertifikası, Tehlikeli Malların Karayolu ile Uluslararası Taşımacılığına İlişkin Avrupa Anlaşması kapsamında ayrı bir mevzuatla düzenlenir ve yetkili kuruluşlardan alınır. MYK Tehlikeli Madde Taşımacılığı Şoförü belgesi ise mesleki yeterliliği gösterir. İki belge farklı kapsam ve mevzuata tabidir; pratikte birçok işveren ikisini birlikte arar.
Patlayıcı veya radyoaktif madde taşımıyorum, bu birimleri almam gerekir mi?
Hayır, B1 (patlayıcı madde) ve B2 (radyoaktif madde) birimleri seçmelidir. Yalnızca akaryakıt, kimyasal veya genel tehlikeli madde taşıyorsanız iki zorunlu birimden sınava girmeniz yeterlidir. Patlayıcı veya radyoaktif madde taşıyacaksanız ilgili özel birimi de almanız gerekir.
Bu belge zorunlu mu?
Tehlikeli madde taşımacılığı 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamında çok tehlikeli sınıfta yer alır. Bu alanda çalışan şoförlerin hem ADR sertifikasına hem de mesleki yeterlilik şartlarına uygun olması beklenir. Akaryakıt ve kimya sektörü firmaları işe alımda bu belgeyi zorunlu olarak talep eder.
Akreditasyon aşamasında sınava girebilir miyim?
Akreditasyon süreci tamamlandıktan sonra sınavlar başlar. Bu yeterliliğe yönelik başvuru takvimi ve güncel durum için Başkent Belge ile iletişime geçebilirsiniz; süreç tamamlandığında kayıt yaptırmış olmak size öncelik sağlar.
Sınavda başarısız olursam ne olur?
Birimlerden birinde veya birkaçında başarısız olan aday, sadece başarısız olduğu birimlerden tekrar sınava girer. Başarıyla geçtiği birimleri yeniden vermez. Tekrar sınav hakkı yeterlilik dokümanında belirtilen süre içinde kullanılır. İkinci başvuruda sınav ücreti yeniden yatırılır; başarılı olunan birimler için ek ücret alınmaz.
Tehlikeli Madde Taşımacılığı Şoförü belgesi için başvurun
Akreditasyon süreci ve başvuru takvimi hakkında bilgi almak için bize ulaşın.