Metal Sektörü
Kalite Kontrolcü Seviye 3
Üretim süreçlerinde ürün ve malzeme kalitesini denetleyen, ölçüm ve muayene işlemlerini yürüten kalite personeli için MYK ulusal yeterlilik belgesi. Belge süreci, sınav içeriği ve başvuru detayları aşağıdadır.
Kalite kontrolcü nedir?
Kalite kontrolcü, üretim sürecinde hammadde, yarı mamul ve bitmiş ürünlerin belirlenen teknik şartnameye, standarda ve müşteri gereksinimlerine uygunluğunu denetleyen kişidir. Kumpas, mikrometre, yüzey pürüzlülük ölçer ve koordinat ölçüm makinesi gibi ölçüm ekipmanlarını kullanarak boyut, yüzey ve malzeme özelliklerini kontrol eder; uygunsuz ürünleri tespit ederek üretim hattına geri bildirim verir.
Metal imalat sanayisi, otomotiv yan sanayi, beyaz eşya, savunma sanayi ve makine üretimi gibi üretim yoğun sektörlerde görev yapar. ISO 9001 kalite yönetim sistemi uygulayan işletmelerde kalite kontrolcü, iç denetim, ölçüm sistemi analizi (MSA) ve düzeltici-önleyici faaliyet (CAPA) süreçlerinin de bir parçasıdır.
Kalite Kontrolcü yeterliliği diğer metal mesleklerinden farklı olarak yalnızca zorunlu birimlerden oluşur; seçmeli birim yoktur. Her iki zorunlu birimden de sınava girilmesi gerekir. Bu yapı mesleğin niteliği gereğidir: iş sağlığı ve kalite temel bilgisi, kalite kontrol uygulamalarından ayrı düşünülemez.
Kimler başvurabilir?
Kalite Kontrolcü sınavına başvuru için belirli bir öğrenim şartı aranmaz. Adayın okuryazar olması ve sınav görevlilerinin yönergelerini anlayıp uygulayabilmesi yeterlidir. Yaş veya cinsiyet kısıtlaması bulunmaz.
Mesleğin niteliği gereği şu profil sınava daha hazırlıklı girer:
- Üretim tesislerinde kalite kontrol, muayene veya ölçüm pozisyonunda fiilen çalışmış kişiler
- Kumpas, mikrometre, yüzey pürüzlülük ölçer gibi el ölçüm aletlerini kullanabilen çalışanlar
- Teknik resim okuyabilen, boyut toleransı ve yüzey işareti kavramlarına aşina olanlar
- ISO 9001 kapsamındaki kalite yönetim sistemi uygulamalarına katılmış kişiler
Dikkat ve titizlik, analitik düşünme ve raporlama becerisi mesleğin temel gereklilikleridir.
Yeterlilik birimleri (sınav içeriği)
Kalite Kontrolcü sınavı iki zorunlu birimden oluşur; seçmeli birim yoktur. Her iki birimden de teorik sınava (T1) ve performans sınavına (P1) girilmesi gerekir. Bu yapı, kalite kontrol uygulamalarının İSG ve kalite yönetim bilgisinden ayrılamayacağını yansıtır.
İş Sağlığı ve Güvenliği, Çevre ve Kalite
Mesleki güvenlik, çevre standartları ve kalite yönetiminin temel ilkelerini kapsar. Teorik sınav modülüdür.
Kalite Kontrol İşlemleri
Ölçüm ekipmanlarının kullanımı, muayene yöntemleri, uygunsuzluk tespiti ve raporlama işlemlerini kapsar. Teorik ve performans sınavı bileşeni içerir.
Başvuru süreci
- Başvuru kontrolüOnline veya yüz yüze başvuru yapılır, evraklar kontrol edilir.
- Teorik sınav (T1)Her iki zorunlu modülden yazılı sınav: İSG-Çevre-Kalite ve Kalite Kontrol İşlemleri.
- Performans sınavı (P1)Gerçek ölçüm ekipmanları kullanılarak muayene ve ölçüm uygulaması.
- BelgelendirmeBaşarılı adaylara MYK Mesleki Yeterlilik Belgesi düzenlenir.
Sınav ücreti
Kalite Kontrolcü mesleki yeterlilik sınavı ücreti 8.400 TL'dir. Ücret, başvuru sırasında tahsil edilir.
Gerekli belgeler
Başvuru sırasında şu belgeler istenir:
- T.C. kimlik kartı veya nüfus cüzdanı fotokopisi
- Başkent Belge tarafından verilen başvuru formunun doldurulmuş hali
- 2 adet vesikalık fotoğraf
- Sınav ücretinin yatırıldığını gösteren banka dekontu
- Daha önce alınmış MYK belgesi varsa fotokopisi
Belge geçerlilik süresi ve yenileme
MYK Kalite Kontrolcü belgesi düzenlendiği tarihten itibaren 5 yıl geçerlidir. Bu sürenin içinde belge sahibi iki aşamadan geçer:
İkinci yılın sonunda gözetim yapılır. Gözetim, belge sahibinin mesleği fiilen icra ettiğine dair işveren beyanı veya çalışma belgeleriyle kanıtlanır. Beşinci yılın sonunda yeniden belgelendirme süreci başlar; bu süreçte aday performans sınavına (P1) tekrar girer.
Belge süresi dolduktan sonra yenileme yapılmadığında belgenin geçerliliği sona erer. Bu durumda kişi sıfırdan başvuru yaparak tüm sınav aşamalarına yeniden girer.
Sıkça sorulan sorular
Kalite kontrolcü belgesi zorunlu mu?
Kalite Kontrolcü yeterliliği, üretim sektöründe kalite denetim pozisyonlarında çalışan kişiler için MYK tarafından tanımlanmıştır. ISO 9001 belgeli işletmelerde ve savunma sanayi gibi denetim yoğun sektörlerde işverenler belgeli kalite personeli çalıştırmayı tercih eder ya da doğrudan talep eder. Bazı kamu ihalelerinde ve tedarikçi denetimlerinde belgeli kalite kontrolcü çalıştırma şartı aranabilir.
Bu belgede neden seçmeli birim yok?
Kalite Kontrolcü yeterliliği iki zorunlu birimden oluşur çünkü mesleğin tanımı gereği her iki alanın bir arada bilinmesi beklenir. İSG ve kalite yönetimi temel bilgisi (A1) ile kalite kontrol uygulamaları (A2) birbirini tamamlar; biri olmadan diğerinin sınava alınması mesleğin niteliğiyle uyuşmaz. Bu yapı MYK'nın yeterlilik tasarım tercihidir.
Performans sınavında hangi ölçüm ekipmanları kullanılır?
Performans sınavında adaydan kumpas, mikrometre ve yüzey pürüzlülük ölçer gibi temel el ölçüm aletlerini doğru şekilde kullanması beklenir. Ayrıca verilen parçanın teknik resimle uygunluğunu değerlendirmesi ve uygunsuzluk tespiti yapması istenir. Koordinat ölçüm makinesi (CMM) gibi ileri ekipmanlar sınav kapsamında olmayabilir; kesin içerik için güncel yeterlilik dokümanına bakılması önerilir.
Sınava nasıl hazırlanırım?
Teorik sınav için MYK'nın resmi web sitesinden yeterlilik dokümanına erişerek konu başlıklarını çalışabilirsiniz. A1 birimi İSG mevzuatı, çevre standartları ve kalite yönetim sistemleri temelini; A2 birimi ölçüm ekipmanı kullanımı, muayene yöntemleri ve raporlama tekniklerini içerir. Performans sınavı için işyerinizdeki ölçüm aletleriyle düzenli pratik yapmak en etkili hazırlıktır.
Sınavda başarısız olursam ne olur?
Birimlerden birinde başarısız olan aday, sadece başarısız olduğu birimden tekrar sınava girer. Başarıyla geçtiği birimi yeniden vermez. Tekrar sınav hakkı yeterlilik dokümanında belirtilen süre içinde kullanılır. İkinci başvuruda sınav ücreti yeniden yatırılır; başarılı olunan birim için ek ücret alınmaz.