Çevre Sektörü
Tehlikesiz Atık Toplayıcısı Seviye 3
Evsel, ticari ve sanayi kaynaklı tehlikesiz atıkları toplayan ve geri kazanım sürecine yönlendiren personel için MYK ulusal yeterlilik belgesi. Belge süreci, sınav içeriği ve başvuru detayları aşağıdadır.
Tehlikesiz atık toplayıcısı nedir?
Tehlikesiz atık toplayıcısı, evlerden, işyerlerinden ve sanayi tesislerinden kaynaklanan ve tehlikeli sınıfa girmeyen atıkları (ambalaj atığı, kağıt-karton, plastik, cam, organik atık, hurda metal gibi) toplayan, sınıflandıran ve geri kazanım veya bertaraf sürecine yönlendiren kişidir. Belediyelerin atık toplama hizmetleri, geri dönüşüm firmaları ve atık yönetim tesisleri başlıca çalışma alanlarıdır.
Mesleğin temelinde toplama güzergâhında atığı kaynağında ayırmak, uygun araç veya konteynere yüklemek, taşıma sırasında dökülme ve karışmayı önlemek ve atığı doğru tesise teslim etmektir. Tehlikeli atıktan farklı olarak bu meslekte kimyasal koruma veya özel ambalajlama şartı aranmaz; ancak iş organizasyonu, hijyen ve trafik güvenliği gibi konular önem taşır. Yeterlilik iki zorunlu birimden oluşur: iş güvenliği ve organizasyon bilgisi ile fiili tehlikesiz atık toplama becerisi.
6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamında atık toplama işleri tehlikeli sınıfta yer alır. Araç trafiği, ağır kaldırma ve sıkıştırma ekipmanı kullanımı gibi riskler nedeniyle işverenlerin belgeli personel çalıştırması beklenir.
Kimler başvurabilir?
Tehlikesiz Atık Toplayıcısı sınavına başvuru için belirli bir öğrenim şartı aranmaz. Adayın okuryazar olması ve sınav görevlilerinin yönergelerini anlayıp uygulayabilmesi yeterlidir. Yaş veya cinsiyet kısıtlaması bulunmaz.
Mesleğin niteliği gereği şu profil sınava daha hazırlıklı girer:
- Belediye veya özel atık toplama firmasında fiilen çalışmış kişiler
- Atık türlerini doğru ayırt edebilen ve toplama güzergâhı bilgisine sahip çalışanlar
- Sıkıştırmalı çöp aracı veya benzeri ekipmanlarla çalışma deneyimi olanlar
Fiziksel dayanıklılık, dikkat ve açık hava/trafik koşullarında güvenli çalışabilme uygunluğu mesleğin temel gereklilikleridir.
Yeterlilik birimleri (sınav içeriği)
Tehlikesiz Atık Toplayıcısı sınavı iki zorunlu birimden oluşur; seçmeli birim yoktur. Her iki birimden de teorik sınava (T1) ve performans sınavına (P1) girilmesi gerekir. Bu yapı, atık toplama becerisinin iş güvenliği ve organizasyon bilgisinden ayrı düşünülemeyeceğini yansıtır.
İSG, İş Organizasyonu, Çevre Koruma ve Kalite
Mesleki güvenlik, iş organizasyonu, çevre koruma ve kalite ilkelerini kapsar. Teorik sınav modülüdür.
Tehlikesiz Atık Toplama
Atığın kaynağında ayrıştırılması, uygun araç veya konteynere yüklenmesi ve geri kazanım/bertaraf tesisine güvenli taşınmasını kapsar. Performans sınavının ana bileşenidir.
Başvuru süreci
- Başvuru kontrolüOnline veya yüz yüze başvuru yapılır, evraklar kontrol edilir.
- Teorik sınav (T1)Her iki zorunlu modülden yazılı sınav: İSG-İş Organizasyonu-Çevre Koruma-Kalite ve tehlikesiz atık toplama bilgisi.
- Performans sınavı (P1)Atık ayrıştırma, yükleme ve taşıma uygulaması.
- BelgelendirmeBaşarılı adaylara MYK Mesleki Yeterlilik Belgesi düzenlenir.
Sınav ücreti
Gerekli belgeler
Başvuru sırasında şu belgeler istenir:
- T.C. kimlik kartı veya nüfus cüzdanı fotokopisi
- Başkent Belge tarafından verilen başvuru formunun doldurulmuş hali
- 2 adet vesikalık fotoğraf
- Sınav ücretinin yatırıldığını gösteren banka dekontu
- Daha önce alınmış MYK belgesi varsa fotokopisi
Belge geçerlilik süresi ve yenileme
MYK Tehlikesiz Atık Toplayıcısı belgesi düzenlendiği tarihten itibaren 5 yıl geçerlidir. Bu sürenin içinde belge sahibi iki aşamadan geçer:
İkinci yılın sonunda gözetim yapılır. Gözetim, belge sahibinin mesleği fiilen icra ettiğine dair işveren beyanı veya çalışma belgeleriyle kanıtlanır. Beşinci yılın sonunda yeniden belgelendirme süreci başlar; bu süreçte aday performans sınavına (P1) tekrar girer.
Belge süresi dolduktan sonra yenileme yapılmadığında belgenin geçerliliği sona erer. Bu durumda kişi sıfırdan başvuru yaparak tüm sınav aşamalarına yeniden girer.
Sıkça sorulan sorular
Bu belge zorunlu mu?
Atık toplama işleri 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamında tehlikeli sınıfta yer alır. Bu kapsamdaki işyerlerinde belgeli personel çalıştırma yükümlülüğü vardır. Belediyeler ve özel atık toplama firmaları işe alımda bu belgeyi giderek daha sık talep etmektedir.
Tehlikesiz Atık Toplayıcısı ile Tehlikeli Atık Toplayıcısı arasındaki fark nedir?
Tehlikesiz Atık Toplayıcısı (22UY0504) evsel, ticari ve sanayi kaynaklı ambalaj atığı, kağıt, plastik, cam ve organik atık gibi tehlike taşımayan atıkları kapsar. Tehlikeli Atık Toplayıcısı (22UY0503) ise kimyasal atık, atık yağ, solvent gibi tehlike taşıyan endüstriyel atıkları kapsar ve daha sıkı koruma önlemleri gerektirir. Çalıştığınız atık türüne göre doğru yeterliliği seçmeniz gerekir.
Bu meslek Atık Ayırma İşçisi'nden farklı mı?
Evet, iki meslek farklı aşamaları kapsar. Tehlikesiz Atık Toplayıcısı, atığı kaynağından (ev, işyeri, tesis) toplayıp tesise taşıma işini yapar; saha ve güzergâh çalışmasıdır. Atık Ayırma İşçisi (22UY0501) ise geri dönüşüm tesisine ulaşan karışık atığı konveyör bant üzerinde türlerine göre ayıran kişidir; tesis içi sabit bir görevdir. Biri toplama, diğeri tesis içi ayırma sürecine odaklanır.
Akreditasyon aşamasında sınava girebilir miyim?
Akreditasyon süreci tamamlandıktan sonra sınavlar başlar. Bu yeterliliğe yönelik başvuru takvimi ve güncel durum için Başkent Belge ile iletişime geçebilirsiniz; süreç tamamlandığında kayıt yaptırmış olmak size öncelik sağlar.
Sınavda başarısız olursam ne olur?
Birimlerden birinde başarısız olan aday, sadece başarısız olduğu birimden tekrar sınava girer. Başarıyla geçtiği birimi yeniden vermez. Tekrar sınav hakkı yeterlilik dokümanında belirtilen süre içinde kullanılır. İkinci başvuruda sınav ücreti yeniden yatırılır; başarılı olunan birim için ek ücret alınmaz.