Otomotiv Sektörü
Otomotiv Elektromekanikçisi Seviye 5
Araçların elektrik, elektronik ve mekanik sistemlerinde ileri düzey arıza teşhisi ve onarım yapan uzman teknisyenler için MYK ulusal yeterlilik belgesi. Belge süreci, sınav içeriği ve başvuru detayları aşağıdadır.
Otomotiv elektromekanikçisi nedir?
Otomotiv elektromekanikçisi, araçların elektrik tesisatı, elektronik kontrol üniteleri (ECU), sensörler, aktüatörler ve bunlarla entegre çalışan mekanik sistemlerde arıza teşhisi ve onarım yapan kişidir. Modern araçlarda motor yönetimi, fren sistemi, süspansiyon ve konfor donanımlarının büyük kısmı elektronik kontrol altında çalıştığı için bu meslek, otomotiv servis hizmetlerinin en teknik uzmanlık alanlarından biridir. Yetkili servisler, marka bayilikleri ve ileri teşhis hizmeti veren özel servisler başlıca çalışma alanlarıdır.
Mesleğin temelinde OBD teşhis cihazları ve osiloskop gibi ileri ölçüm ekipmanlarıyla arıza kodlarını okumak, sinyal ve gerilim ölçümleri yaparak arızanın elektriksel mi mekanik mi olduğunu ayırt etmek, kablo demeti ve konnektör onarımı yapmak ve ECU yazılım güncellemelerini gerçekleştirmektir. Seviye 5 yeterliliği, MYK seviye sisteminde en üst düzeylerden biridir ve bağımsız karmaşık arıza analizi yapabilme becerisini ölçer.
6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamında oto elektrik-elektronik işleri tehlikeli sınıfta yer alır. Yüksek voltaj sistemleri (hibrit/elektrikli araçlarda), kısa devre riski ve kaldırma ekipmanı kullanımı nedeniyle işverenlerin belgeli elektromekanikçi çalıştırması beklenir.
Kimler başvurabilir?
Otomotiv Elektromekanikçisi sınavına başvuru için belirli bir öğrenim şartı aranmaz. Adayın okuryazar olması ve sınav görevlilerinin yönergelerini anlayıp uygulayabilmesi yeterlidir. Yaş veya cinsiyet kısıtlaması bulunmaz. Seviye 5 olduğu için MYK'nın seviye tanımına uygun deneyim ve teknik bilgi beklenir.
Mesleğin niteliği gereği şu profil sınava daha hazırlıklı girer:
- Yetkili servis veya ileri teşhis hizmeti veren özel serviste uzun süreli elektromekanik tecrübesi olan kişiler
- OBD teşhis cihazı, osiloskop ve multimetre kullanımına hâkim teknisyenler
- Kablo demeti onarımı ve ECU yazılım işlemlerinde deneyim sahibi uzmanlar
Analitik düşünme, elektrik-elektronik temel bilgisi ve yüksek voltaj sistemleriyle güvenli çalışabilme uygunluğu mesleğin temel gereklilikleridir.
Yeterlilik birimleri (sınav içeriği)
Otomotiv Elektromekanikçisi sınavı iki zorunlu birim ve bir seçmeli birimden oluşur. Aday önce ortak teorik sınava (T1), ardından zorunlu performans biriminde ve isteğe bağlı olarak yol testi biriminde sınava girer.
İş Sağlığı ve Güvenliği, Çevre ve Kalite
Mesleki güvenlik, çevre standartları ve kalite ilkelerini kapsar. Teorik sınav modülüdür.
Araç Üzerinde Periyodik Bakım, Arıza Tespit ve Onarım İşlemleri
Elektrik-elektronik ve entegre mekanik sistemlerde teşhis, onarım ve periyodik bakım uygulamalarını kapsar. Performans sınavının ana bileşenidir.
Seçmeli birim
Bu birim isteğe bağlıdır; aldığınız işin niteliğine göre tercih edebilirsiniz.
Yol Testi
11UY0020-5/B1
Başvuru süreci
- Başvuru kontrolüOnline veya yüz yüze başvuru yapılır, evraklar kontrol edilir.
- Teorik sınav (T1)Her iki zorunlu modülden yazılı sınav: İSG-Çevre-Kalite ve elektromekanik teşhis-onarım bilgisi.
- Performans sınavı (P1)Gerçek araç üzerinde elektrik-elektronik arıza teşhisi ve onarım uygulaması; isteğe bağlı yol testi değerlendirmesi.
- BelgelendirmeBaşarılı adaylara MYK Mesleki Yeterlilik Belgesi düzenlenir.
Sınav ücreti
Otomotiv Elektromekanikçisi mesleki yeterlilik sınavı ücreti 12.150 TL'dir. Bu ücret iki zorunlu birimi (İSG ve Periyodik Bakım/Arıza Tespit/Onarım) kapsar; teorik (T1) ve performans (P1) sınavları bu ücrete dahildir. Yol Testi biriminden de sınava girmek isteyen adaylar için ek ücret uygulanır.
Ücret başvuru sırasında peşin olarak tahsil edilir. Seviye 5 olmasının ve ileri teşhis ekipmanı gerektirmesinin bu yeterliliğin ücretini otomotiv sektöründeki diğer mesleklere göre daha yüksek kıldığını belirtmek gerekir.
Gerekli belgeler
Başvuru sırasında şu belgeler istenir:
- T.C. kimlik kartı veya nüfus cüzdanı fotokopisi
- Başkent Belge tarafından verilen başvuru formunun doldurulmuş hali
- 2 adet vesikalık fotoğraf
- Sınav ücretinin yatırıldığını gösteren banka dekontu
- Daha önce alınmış MYK belgesi varsa fotokopisi
Yol Testi biriminden sınava girecek adaylardan geçerli sürücü belgesi istenir.
Belge geçerlilik süresi ve yenileme
MYK Otomotiv Elektromekanikçisi belgesi düzenlendiği tarihten itibaren 5 yıl geçerlidir. Bu sürenin içinde belge sahibi iki aşamadan geçer:
İkinci yılın sonunda gözetim yapılır. Gözetim, belge sahibinin mesleği fiilen icra ettiğine dair işveren beyanı veya çalışma belgeleriyle kanıtlanır. Beşinci yılın sonunda yeniden belgelendirme süreci başlar; bu süreçte aday performans sınavına (P1) tekrar girer.
Belge süresi dolduktan sonra yenileme yapılmadığında belgenin geçerliliği sona erer. Bu durumda kişi sıfırdan başvuru yaparak tüm sınav aşamalarına yeniden girer.
Sıkça sorulan sorular
Otomotiv elektromekanikçisi belgesi zorunlu mu?
Oto elektrik-elektronik işleri 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamında tehlikeli sınıfta yer alır. Bu kapsamdaki işyerlerinde belgeli personel çalıştırma yükümlülüğü vardır. Marka yetkili servisleri ve ileri teşhis hizmeti veren özel servisler işe alımda bu belgeyi spesifik olarak arar.
Otomotiv Mekanikçisi belgesiyle farkı nedir?
Otomotiv Mekanikçisi (11UY0021, Seviye 4) motor, şanzıman, fren, süspansiyon gibi mekanik sistemlere odaklanır. Otomotiv Elektromekanikçisi (Seviye 5) ise elektrik tesisatı, ECU, sensör ve aktüatör gibi elektronik bileşenlerle entegre çalışan sistemlerin ileri düzey teşhis ve onarımını kapsar. Elektromekanikçi yeterliliği daha yüksek seviyede tanımlanmıştır ve daha derin teknik bilgi gerektirir.
Yol Testi birimini almak zorunda mıyım?
Hayır, Yol Testi (B1) seçmeli bir birimdir. İşyerinizde araç teslim öncesi yol testi yapıyorsanız bu birimi de almanız faydalı olur; yapmıyorsanız zorunlu birimlerden sınava girmeniz yeterlidir. Yol testi biriminden sınava girecek adaylardan geçerli sürücü belgesi istenir.
Hibrit/elektrikli araçlarla ilgili bilgi gerekiyor mu?
Sınav, geleneksel içten yanmalı araçların elektrik-elektronik sistemlerini esas alır. Hibrit ve elektrikli araçların yüksek voltaj sistemleri farklı bir uzmanlık ve özel sertifikasyon gerektirir; bu konuda ayrıntılı bilgi için Başkent Belge ile görüşmeniz önerilir.
Sınavda başarısız olursam ne olur?
Birimlerden birinde veya birkaçında başarısız olan aday, sadece başarısız olduğu birimlerden tekrar sınava girer. Başarıyla geçtiği birimleri yeniden vermez. Tekrar sınav hakkı yeterlilik dokümanında belirtilen süre içinde kullanılır. İkinci başvuruda sınav ücreti yeniden yatırılır; başarılı olunan birimler için ek ücret alınmaz.