Otomotiv Sektörü
Otomotiv Montajcısı Seviye 3
Araç üretim hattında parça montajı yapan ve montaj öncesi hazırlığı gerçekleştiren montaj işçileri için MYK ulusal yeterlilik belgesi. Belge süreci, sınav içeriği ve başvuru detayları aşağıdadır.
Otomotiv montajcısı nedir?
Otomotiv montajcısı, araç üretim hattında gövdeye iç ve dış parçaları (kapı, koltuk, gösterge paneli, elektrik tesisatı, motor parçaları gibi) iş emrine ve teknik talimata uygun şekilde monte eden kişidir. Otomotiv ana sanayisinde seri üretim hattının kalbinde çalışır; her aracın montaj sürecindeki belirli bir istasyonda görev alır. OEM yan sanayisinde de modül ve alt grup montajı yaparak ana hatta sevkiyat öncesi parça hazırlığına katkı sağlar.
Mesleğin iki çalışma alanı vardır. Montaj hazırlık işlemleri, parçaların istasyona getirilmesi, kontrolü, ön montaj sıralamasının yapılması ve gerekli takım-ekipmanın hazırlanmasını kapsar. Montaj işlemleri ise parçaların fiilen araç gövdesine veya alt gruba bağlanması, sıkma torklarının uygulanması ve montaj sonrası kontrolün yapılmasıdır. Aday hangi alanda çalışıyorsa o birimden sınava girer; ikisinde de deneyimi olan adaylar her iki birimden ayrı sınava girebilir.
6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamında otomotiv montaj hattı işleri tehlikeli sınıfta yer alır. Hareketli hat, ağır parça kaldırma ve pnömatik/elektrikli el aletleri kullanımı nedeniyle işverenlerin belgeli montajcı çalıştırması beklenir.
Kimler başvurabilir?
Otomotiv Montajcısı sınavına başvuru için belirli bir öğrenim şartı aranmaz. Adayın okuryazar olması ve sınav görevlilerinin yönergelerini anlayıp uygulayabilmesi yeterlidir. Yaş veya cinsiyet kısıtlaması bulunmaz.
Mesleğin niteliği gereği şu profil sınava daha hazırlıklı girer:
- Otomotiv ana sanayisinde veya OEM yan sanayisinde fiilen montaj hattında çalışmış kişiler
- İş emri ve montaj talimatlarını okuyabilen, parça sıralamasına aşina çalışanlar
- Tork anahtarı ve pnömatik/elektrikli el aletleri kullanımı konusunda deneyim sahibi olanlar
El becerisi, hız ve hat temposuna uyum sağlama, dikkat mesleğin temel gereklilikleridir.
Yeterlilik birimleri (sınav içeriği)
Otomotiv Montajcısı sınavı bir zorunlu modül ve uzmanlık alanına göre seçilen bir performans biriminden oluşur. Aday önce ortak teorik sınava (T1), ardından çalıştığı alanda performans sınavına (P1) girer.
İş Sağlığı ve Güvenliği, Çevre ve Kalite
Her aday için ortak teorik sınav modülü. Mesleki güvenlik, çevre standartları ve kalite ilkelerini kapsar.
Uzmanlık birimleri (seçmeli)
Çalıştığınız alana göre birinden veya her ikisinden performans sınavına girersiniz.
Montaj Hazırlık İşlemleri
11UY0007-3/B1
Montaj İşlemleri
11UY0007-3/B2
Başvuru süreci
- Başvuru kontrolüOnline veya yüz yüze başvuru yapılır, evraklar kontrol edilir.
- Teorik sınav (T1)İş Sağlığı ve Güvenliği, çevre ve kalite modülünden yazılı sınav.
- Performans sınavı (P1)Montaj hazırlık veya montaj biriminde gerçek araç parçası üzerinde uygulamalı sınav.
- BelgelendirmeBaşarılı adaylara MYK Mesleki Yeterlilik Belgesi düzenlenir.
Sınav ücreti
Otomotiv Montajcısı mesleki yeterlilik sınavı ücreti 7.800 TL'dir. Bu ücret tek bir uzmanlık alanından (montaj hazırlık veya montaj işlemleri) sınava girmeyi kapsar; teorik sınav (T1) ve seçilen birimin performans sınavı (P1) bu ücrete dahildir. Her iki birimden de sınava girmek isteyen adaylar için ikinci performans birimi ayrı ücretlendirilir.
Ücret başvuru sırasında peşin olarak tahsil edilir. İşyerinizde hangi alanda (hazırlık veya fiili montaj) çalıştığınızı önceden belirtmeniz, sınav planlamasının doğru yapılması açısından önemlidir.
Gerekli belgeler
Başvuru sırasında şu belgeler istenir:
- T.C. kimlik kartı veya nüfus cüzdanı fotokopisi
- Başkent Belge tarafından verilen başvuru formunun doldurulmuş hali
- 2 adet vesikalık fotoğraf
- Sınav ücretinin yatırıldığını gösteren banka dekontu
- Daha önce alınmış MYK belgesi varsa fotokopisi
Belge geçerlilik süresi ve yenileme
MYK Otomotiv Montajcısı belgesi düzenlendiği tarihten itibaren 5 yıl geçerlidir. Bu sürenin içinde belge sahibi iki aşamadan geçer:
İkinci yılın sonunda gözetim yapılır. Gözetim, belge sahibinin mesleği fiilen icra ettiğine dair işveren beyanı veya çalışma belgeleriyle kanıtlanır. Beşinci yılın sonunda yeniden belgelendirme süreci başlar; bu süreçte aday performans sınavına (P1) tekrar girer.
Belge süresi dolduktan sonra yenileme yapılmadığında belgenin geçerliliği sona erer. Bu durumda kişi sıfırdan başvuru yaparak tüm sınav aşamalarına yeniden girer.
Sıkça sorulan sorular
Otomotiv montajcısı belgesi zorunlu mu?
Otomotiv montaj hattı işleri 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamında tehlikeli sınıfta yer alır. Bu kapsamdaki işyerlerinde belgeli montaj personeli çalıştırma yükümlülüğü vardır. Otomotiv ana sanayi ve OEM yan sanayisi işe alımda bu belgeyi giderek daha sık talep etmektedir.
Montaj Hazırlık ile Montaj İşlemleri arasındaki fark nedir?
Montaj Hazırlık İşlemleri (B1) parçaların istasyona getirilmesi, kontrolü ve sıralanması gibi montaj öncesi hazırlık adımlarını kapsar. Montaj İşlemleri (B2) ise parçaların fiilen araca veya alt gruba bağlanması ve sıkma işlemlerini kapsar. Hangi birimi seçeceğiniz işyerinizdeki görev tanımına göre belirlenir; her iki işi de yapıyorsanız her iki birimden ayrı sınava girebilirsiniz.
Bu meslek Otomotiv Sac ve Gövde Kaynakçısı'ndan farklı mı?
Evet, farklı süreçleri kapsar. Otomotiv Sac ve Gövde Kaynakçısı (12UY0053) gövde parçalarını kaynak yöntemiyle birleştiren kaynak işini kapsar. Otomotiv Montajcısı ise kaynaklı veya hazır gelen parçaların (kapı, koltuk, elektrik tesisatı gibi) araca cıvata, klips veya benzeri yöntemlerle takılması işini kapsar. Üretim hattında montaj kaynak aşamasından sonra gelir.
Sınava nasıl hazırlanırım?
Teorik sınav (T1) İş Sağlığı ve Güvenliği, çevre ve kalite konularını kapsar. Performans sınavı için en sağlam hazırlık, işyerinizde montaj talimatlarını okuma ve gerçek parça ile düzenli pratik yapmaktır. Tork anahtarı ve montaj el aletlerinin doğru kullanımına hâkim olmak sınavda büyük avantaj sağlar.
Sınavda başarısız olursam ne olur?
Birimlerden birinde veya birkaçında başarısız olan aday, sadece başarısız olduğu birimlerden tekrar sınava girer. Başarıyla geçtiği birimleri yeniden vermez. Tekrar sınav hakkı yeterlilik dokümanında belirtilen süre içinde kullanılır. İkinci başvuruda sınav ücreti yeniden yatırılır; başarılı olunan birimler için ek ücret alınmaz.