Çevre Sektörü
Tehlikeli Atık Toplayıcısı Seviye 3
Sanayi tesisleri ve diğer üretim alanlarından kaynaklanan tehlikeli atıkları güvenli şekilde toplayan personel için MYK ulusal yeterlilik belgesi. Belge süreci, sınav içeriği ve başvuru detayları aşağıdadır.
Tehlikeli atık toplayıcısı nedir?
Tehlikeli atık toplayıcısı, sanayi tesisleri, atölyeler, akaryakıt istasyonları ve diğer üretim alanlarından kaynaklanan tehlikeli atıkları (kimyasal atık, kontamine ambalaj, atık yağ, solvent, asit-baz atıkları gibi) kaynağında toplayan, sınıflandıran, uygun şekilde paketleyen ve geçici depolama veya bertaraf tesisine taşıyan kişidir. Bu meslek, sağlık kuruluşları kaynaklı tıbbi atık toplama işinden ayrı bir yeterlilik olarak tanımlanmıştır; çünkü kapsadığı atık türleri ve mevzuat çerçevesi farklıdır.
Mesleğin temelinde tehlikeli atık kodlarını (atık kataloğuna göre) doğru tanımlamak, atığı uygun ambalaj malzemesiyle paketlemek, etiketlemek ve taşıma sırasında sızıntı veya karışma riskini önlemektir. Bu işlemler Atık Yönetimi Yönetmeliği ve Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği'nin belirlediği usul ve esaslara göre yürütülür. Yeterlilik iki zorunlu birimden oluşur: iş güvenliği ve organizasyon bilgisi ile fiili tehlikeli atık toplama becerisi.
6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamında bu meslek çok tehlikeli sınıfta yer alır. Kimyasal maruziyet, yanıcı-patlayıcı madde riski ve çevre kirliliği potansiyeli nedeniyle işverenlerin belgeli personel çalıştırması beklenir.
Kimler başvurabilir?
Tehlikeli Atık Toplayıcısı sınavına başvuru için belirli bir öğrenim şartı aranmaz. Adayın okuryazar olması ve sınav görevlilerinin yönergelerini anlayıp uygulayabilmesi yeterlidir. Yaş veya cinsiyet kısıtlaması bulunmaz.
Mesleğin niteliği gereği şu profil sınava daha hazırlıklı girer:
- Sanayi tesisi veya atık yönetim firmasında fiilen tehlikeli atık toplama işi yapmış kişiler
- Atık kodları, ambalajlama ve etiketleme kurallarına aşina çalışanlar
- Kişisel koruyucu donanım (KKD) kullanımı konusunda deneyimli kişiler
Dikkat, prosedüre titiz uyum ve kimyasal madde içeren ortamlarda güvenli çalışabilme uygunluğu mesleğin temel gereklilikleridir.
Yeterlilik birimleri (sınav içeriği)
Tehlikeli Atık Toplayıcısı sınavı iki zorunlu birimden oluşur; seçmeli birim yoktur. Her iki birimden de teorik sınava (T1) ve performans sınavına (P1) girilmesi gerekir. Bu yapı, tehlikeli atık toplama becerisinin iş güvenliği ve organizasyon bilgisinden ayrı düşünülemeyeceğini yansıtır.
İSG, İş Organizasyonu, Çevre Koruma ve Kalite
Mesleki güvenlik, iş organizasyonu, çevre koruma ve kalite ilkelerini kapsar. Teorik sınav modülüdür.
Tehlikeli Atık Toplama
Tehlikeli atığın kaynağında ayrıştırılması, kodlanması, ambalajlanması, etiketlenmesi ve geçici depolama alanına güvenli taşınmasını kapsar. Performans sınavının ana bileşenidir.
Başvuru süreci
- Başvuru kontrolüOnline veya yüz yüze başvuru yapılır, evraklar kontrol edilir.
- Teorik sınav (T1)Her iki zorunlu modülden yazılı sınav: İSG-İş Organizasyonu-Çevre Koruma-Kalite ve tehlikeli atık toplama bilgisi.
- Performans sınavı (P1)Tehlikeli atık ayrıştırma, ambalajlama ve taşıma uygulaması.
- BelgelendirmeBaşarılı adaylara MYK Mesleki Yeterlilik Belgesi düzenlenir.
Sınav ücreti
Gerekli belgeler
Başvuru sırasında şu belgeler istenir:
- T.C. kimlik kartı veya nüfus cüzdanı fotokopisi
- Başkent Belge tarafından verilen başvuru formunun doldurulmuş hali
- 2 adet vesikalık fotoğraf
- Sınav ücretinin yatırıldığını gösteren banka dekontu
- Daha önce alınmış MYK belgesi varsa fotokopisi
Belge geçerlilik süresi ve yenileme
MYK Tehlikeli Atık Toplayıcısı belgesi düzenlendiği tarihten itibaren 5 yıl geçerlidir. Bu sürenin içinde belge sahibi iki aşamadan geçer:
İkinci yılın sonunda gözetim yapılır. Gözetim, belge sahibinin mesleği fiilen icra ettiğine dair işveren beyanı veya çalışma belgeleriyle kanıtlanır. Beşinci yılın sonunda yeniden belgelendirme süreci başlar; bu süreçte aday performans sınavına (P1) tekrar girer.
Belge süresi dolduktan sonra yenileme yapılmadığında belgenin geçerliliği sona erer. Bu durumda kişi sıfırdan başvuru yaparak tüm sınav aşamalarına yeniden girer.
Sıkça sorulan sorular
Bu belge zorunlu mu?
Tehlikeli atık toplama işleri 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamında çok tehlikeli sınıfta yer alır. Atık Yönetimi Yönetmeliği gereği, tehlikeli atık üreten veya bu atıkları toplayan işletmelerin yetkili ve eğitimli personel çalıştırması beklenir. Atık yönetim lisansı bulunan firmalar işe alımda bu belgeyi giderek daha sık talep etmektedir.
Bu belge ile Sağlık Kuruluşları Kaynaklı Tehlikeli Atık Toplayıcısı belgesi arasındaki fark nedir?
Sağlık Kuruluşları Kaynaklı Tehlikeli Atık Toplayıcısı (17UY0314) yeterliliği özel olarak hastane ve sağlık kuruluşlarından kaynaklanan tıbbi atıkları kapsar; enfeksiyon riski ön plandadır. Bu belge (22UY0503) ise sanayi tesisleri, atölyeler ve genel üretim alanlarından kaynaklanan kimyasal ve endüstriyel tehlikeli atıkları kapsar; kimyasal maruziyet ve yanıcı-patlayıcı madde riski ön plandadır. Çalıştığınız sektöre göre doğru yeterliliği seçmeniz gerekir.
Bu meslekte hangi atık türleriyle çalışılır?
Kimyasal atıklar, kontamine ambalaj malzemeleri, atık yağ, solvent, asit-baz atıkları, boya ve kaplama atıkları gibi sanayi kaynaklı tehlikeli atık türleri bu mesleğin kapsamına girer. Her atık türü, Atık Yönetimi Yönetmeliği'nin atık kataloğunda belirli bir kodla tanımlanır; toplayıcının bu kodlara göre doğru ayrıştırma yapması beklenir.
Akreditasyon aşamasında sınava girebilir miyim?
Akreditasyon süreci tamamlandıktan sonra sınavlar başlar. Bu yeterliliğe yönelik başvuru takvimi ve güncel durum için Başkent Belge ile iletişime geçebilirsiniz; süreç tamamlandığında kayıt yaptırmış olmak size öncelik sağlar.
Sınavda başarısız olursam ne olur?
Birimlerden birinde başarısız olan aday, sadece başarısız olduğu birimden tekrar sınava girer. Başarıyla geçtiği birimi yeniden vermez. Tekrar sınav hakkı yeterlilik dokümanında belirtilen süre içinde kullanılır. İkinci başvuruda sınav ücreti yeniden yatırılır; başarılı olunan birim için ek ücret alınmaz.