Çevre Sektörü
Sağlık Kuruluşları Kaynaklı Tehlikeli Atık Toplayıcısı Seviye 3
Hastane ve sağlık kuruluşlarından kaynaklanan tıbbi ve tehlikeli atıkları güvenli şekilde toplayan personel için MYK ulusal yeterlilik belgesi. Belge süreci, sınav içeriği ve başvuru detayları aşağıdadır.
Sağlık kuruluşları kaynaklı tehlikeli atık toplayıcısı nedir?
Sağlık kuruluşları kaynaklı tehlikeli atık toplayıcısı, hastane, klinik, laboratuvar ve diğer sağlık kuruluşlarında ortaya çıkan tıbbi atıkları (kullanılmış enjektör, kontamine pansuman malzemesi, patolojik atık, kimyasal ve sitotoksik atık gibi) kaynağında toplayan, ambalajlayan ve geçici depolama alanına taşıyan kişidir. Şehir hastaneleri, devlet ve özel hastaneler, sağlık kuruluşlarına atık toplama hizmeti veren firmalar başlıca çalışma alanlarıdır.
Mesleğin temelinde tıbbi atığı diğer atık türlerinden ayırt etmek, uygun renk kodlu ve etiketli torba veya konteynere yerleştirmek, sızdırmaz şekilde kapatmak ve enfeksiyon riski oluşturmadan geçici depolama alanına taşımaktır. Bu işlem 2005 yılında yürürlüğe giren Tıbbi Atıkların Kontrolü Yönetmeliği'nin belirlediği usul ve esaslara göre yapılır. Yeterlilik iki zorunlu birimden oluşur: iş güvenliği ve organizasyon bilgisi ile fiili tehlikeli atık toplama becerisi.
6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamında bu meslek çok tehlikeli sınıfta yer alır. Enfeksiyon riski, kesici-delici cisim yaralanması ve kimyasal/sitotoksik madde maruziyeti nedeniyle işverenlerin belgeli personel çalıştırması zorunludur.
Kimler başvurabilir?
Sağlık Kuruluşları Kaynaklı Tehlikeli Atık Toplayıcısı sınavına başvuru için belirli bir öğrenim şartı aranmaz. Adayın okuryazar olması ve sınav görevlilerinin yönergelerini anlayıp uygulayabilmesi yeterlidir. Yaş veya cinsiyet kısıtlaması bulunmaz.
Mesleğin niteliği gereği şu profil sınava daha hazırlıklı girer:
- Hastane veya sağlık kuruluşunda fiilen tıbbi atık toplama işi yapmış kişiler
- Enfeksiyon kontrolü ve kişisel koruyucu donanım (KKD) kullanımı konusunda bilgi sahibi olanlar
- Atık renk kodlama ve etiketleme sistemine aşina çalışanlar
Hijyen kurallarına titiz uyum, dikkat ve enfeksiyon riski taşıyan ortamlarda güvenli çalışabilme uygunluğu mesleğin temel gereklilikleridir.
Yeterlilik birimleri (sınav içeriği)
Sağlık Kuruluşları Kaynaklı Tehlikeli Atık Toplayıcısı sınavı iki zorunlu birimden oluşur; seçmeli birim yoktur. Her iki birimden de teorik sınava (T1) ve performans sınavına (P1) girilmesi gerekir. Bu yapı, tehlikeli atık toplama becerisinin iş güvenliği ve organizasyon bilgisinden ayrı düşünülemeyeceğini yansıtır.
İSG, İş Organizasyonu, Çevre Koruma ve Kalite
Mesleki güvenlik, iş organizasyonu, çevre koruma ve kalite ilkelerini kapsar. Teorik sınav modülüdür.
Tehlikeli Atık Toplama
Tıbbi atığın kaynağında ayrıştırılması, uygun ambalajlanması, etiketlenmesi ve geçici depolama alanına güvenli taşınmasını kapsar. Performans sınavının ana bileşenidir.
Başvuru süreci
- Başvuru kontrolüOnline veya yüz yüze başvuru yapılır, evraklar kontrol edilir.
- Teorik sınav (T1)Her iki zorunlu modülden yazılı sınav: İSG-İş Organizasyonu-Çevre Koruma-Kalite ve tehlikeli atık toplama bilgisi.
- Performans sınavı (P1)Tıbbi atık ayrıştırma, ambalajlama ve taşıma uygulaması.
- BelgelendirmeBaşarılı adaylara MYK Mesleki Yeterlilik Belgesi düzenlenir.
Sınav ücreti
Gerekli belgeler
Başvuru sırasında şu belgeler istenir:
- T.C. kimlik kartı veya nüfus cüzdanı fotokopisi
- Başkent Belge tarafından verilen başvuru formunun doldurulmuş hali
- 2 adet vesikalık fotoğraf
- Sınav ücretinin yatırıldığını gösteren banka dekontu
- Daha önce alınmış MYK belgesi varsa fotokopisi
Sağlık kuruluşu ortamında çalışma gerektiren bu meslekte Başkent Belge belirli sınav programlarında ek olarak sağlık raporu ve aşı durumu belgesi isteyebilir.
Belge geçerlilik süresi ve yenileme
MYK Sağlık Kuruluşları Kaynaklı Tehlikeli Atık Toplayıcısı belgesi düzenlendiği tarihten itibaren 5 yıl geçerlidir. Bu sürenin içinde belge sahibi iki aşamadan geçer:
İkinci yılın sonunda gözetim yapılır. Gözetim, belge sahibinin mesleği fiilen icra ettiğine dair işveren beyanı veya çalışma belgeleriyle kanıtlanır. Beşinci yılın sonunda yeniden belgelendirme süreci başlar; bu süreçte aday performans sınavına (P1) tekrar girer.
Belge süresi dolduktan sonra yenileme yapılmadığında belgenin geçerliliği sona erer. Bu durumda kişi sıfırdan başvuru yaparak tüm sınav aşamalarına yeniden girer.
Sıkça sorulan sorular
Bu belge zorunlu mu?
Tıbbi atık toplama işleri 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamında çok tehlikeli sınıfta yer alır. Tıbbi Atıkların Kontrolü Yönetmeliği gereği hastaneler ve sağlık kuruluşları bu işi yapan personelin gerekli eğitim ve yeterlilik şartlarını taşımasını sağlamakla yükümlüdür. Bu nedenle MYK belgesi, hastane ve atık toplama firmalarında işe alımda aranan bir şarttır.
Tıbbi atık ile evsel atık arasındaki fark nedir?
Tıbbi atık, sağlık kuruluşlarında ortaya çıkan ve enfeksiyon, kesi-delik yaralanması veya kimyasal maruziyet riski taşıyan atıklardır: kullanılmış enjektör, kontamine pansuman malzemesi, patolojik atık ve sitotoksik ilaç atıkları bu kapsamdadır. Evsel atıktan farklı olarak kırmızı renkli, sızdırmaz ve özel etiketli torba veya konteynerlerde toplanır, ayrı bir lojistik zincirle bertaraf tesisine taşınır.
Bu meslekte hangi koruyucu ekipman kullanılır?
Eldiven, maske, koruyucu gözlük, su geçirmez önlük ve bazı durumlarda yüz siperi gibi kişisel koruyucu donanımlar zorunludur. Sınavın zorunlu modülü (A1) bu ekipmanların doğru kullanımını ve enfeksiyon kontrolü prosedürlerini kapsar.
Akreditasyon aşamasında sınava girebilir miyim?
Akreditasyon süreci tamamlandıktan sonra sınavlar başlar. Bu yeterliliğe yönelik başvuru takvimi ve güncel durum için Başkent Belge ile iletişime geçebilirsiniz; süreç tamamlandığında kayıt yaptırmış olmak size öncelik sağlar.
Sınavda başarısız olursam ne olur?
Birimlerden birinde başarısız olan aday, sadece başarısız olduğu birimden tekrar sınava girer. Başarıyla geçtiği birimi yeniden vermez. Tekrar sınav hakkı yeterlilik dokümanında belirtilen süre içinde kullanılır. İkinci başvuruda sınav ücreti yeniden yatırılır; başarılı olunan birim için ek ücret alınmaz.