Çevre Sektörü
Atık Ayırma İşçisi Seviye 3
Geri dönüşüm tesislerinde atık malzemeleri türüne göre ayıran ve değerlendirilebilir atıkları balyalayan işçiler için MYK ulusal yeterlilik belgesi. Belge süreci, sınav içeriği ve başvuru detayları aşağıdadır.
Atık ayırma işçisi nedir?
Atık ayırma işçisi, geri dönüşüm tesislerine ve atık ayırma merkezlerine gelen karışık atıkları kağıt, plastik, cam, metal gibi türlerine göre ayıran ve değerlendirilebilir atıkları işleme hazır hale getiren kişidir. Belediyelerin atık yönetim tesisleri, özel geri dönüşüm firmaları ve entegre atık işleme merkezleri başlıca çalışma alanlarıdır. Türkiye'de katı atık yönetimi ve geri dönüşüm oranlarının artırılması hedefiyle bu meslek giderek daha fazla istihdam yaratmaktadır.
Mesleğin temelinde konveyör bant üzerinde veya sabit ayırma istasyonunda gelen karışık atığı görsel olarak tanıyıp doğru kategoriye yönlendirmek vardır. Ayrılan malzemeler genellikle balya presi ile sıkıştırılarak nakliyeye ve geri dönüşüm tesislerine sevkiyata hazır hale getirilir. Yeterlilik iki ayrı çalışma alanını kapsar: atık ayırma ve atık balyalama/presleme. Aday hangi alanda çalışıyorsa o birimden sınava girer.
6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamında atık yönetimi işleri tehlikeli sınıfta yer alır. Kesici-delici atıklar, biyolojik kontaminasyon riski ve ağır makine (balya presi) kullanımı nedeniyle işverenlerin belgeli personel çalıştırması beklenir.
Kimler başvurabilir?
Atık Ayırma İşçisi sınavına başvuru için belirli bir öğrenim şartı aranmaz. Adayın okuryazar olması ve sınav görevlilerinin yönergelerini anlayıp uygulayabilmesi yeterlidir. Yaş veya cinsiyet kısıtlaması bulunmaz.
Mesleğin niteliği gereği şu profil sınava daha hazırlıklı girer:
- Geri dönüşüm tesisi veya atık ayırma merkezinde fiilen çalışmış kişiler
- Atık türlerini (kağıt, plastik, cam, metal) doğru tanıyabilen çalışanlar
- Balya presi kullanan veya bu konuda deneyim sahibi olmak isteyenler
Dikkat, hızlı görsel tanıma becerisi ve hijyen kurallarına uygun çalışabilme uygunluğu mesleğin temel gereklilikleridir.
Yeterlilik birimleri (sınav içeriği)
Atık Ayırma İşçisi sınavı bir zorunlu modül ve uzmanlık alanına göre seçilen bir performans biriminden oluşur. Aday önce ortak teorik sınava (T1), ardından çalıştığı alanda performans sınavına (P1) girer.
İSG, İş Organizasyonu, Çevre Koruma ve Kalite
Her aday için ortak teorik sınav modülü. Mesleki güvenlik, iş organizasyonu, çevre koruma ve kalite ilkelerini kapsar.
Uzmanlık birimleri (seçmeli)
Çalıştığınız alana göre birinden veya her ikisinden performans sınavına girersiniz.
Atık Ayırma
22UY0501-3/B1
Atık Balyalama/Presleme
22UY0501-3/B2
Başvuru süreci
- Başvuru kontrolüOnline veya yüz yüze başvuru yapılır, evraklar kontrol edilir.
- Teorik sınav (T1)İSG, iş organizasyonu, çevre koruma ve kalite modülünden yazılı sınav.
- Performans sınavı (P1)Atık ayırma veya balyalama/presleme biriminde gerçek ekipman üzerinde uygulamalı sınav.
- BelgelendirmeBaşarılı adaylara MYK Mesleki Yeterlilik Belgesi düzenlenir.
Sınav ücreti
Gerekli belgeler
Başvuru sırasında şu belgeler istenir:
- T.C. kimlik kartı veya nüfus cüzdanı fotokopisi
- Başkent Belge tarafından verilen başvuru formunun doldurulmuş hali
- 2 adet vesikalık fotoğraf
- Sınav ücretinin yatırıldığını gösteren banka dekontu
- Daha önce alınmış MYK belgesi varsa fotokopisi
Belge geçerlilik süresi ve yenileme
MYK Atık Ayırma İşçisi belgesi düzenlendiği tarihten itibaren 5 yıl geçerlidir. Bu sürenin içinde belge sahibi iki aşamadan geçer:
İkinci yılın sonunda gözetim yapılır. Gözetim, belge sahibinin mesleği fiilen icra ettiğine dair işveren beyanı veya çalışma belgeleriyle kanıtlanır. Beşinci yılın sonunda yeniden belgelendirme süreci başlar; bu süreçte aday performans sınavına (P1) tekrar girer.
Belge süresi dolduktan sonra yenileme yapılmadığında belgenin geçerliliği sona erer. Bu durumda kişi sıfırdan başvuru yaparak tüm sınav aşamalarına yeniden girer.
Sıkça sorulan sorular
Atık ayırma işçisi belgesi zorunlu mu?
Atık yönetimi işleri 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamında tehlikeli sınıfta yer alır. Bu kapsamdaki işyerlerinde belgeli personel çalıştırma yükümlülüğü vardır. Belediyelerin atık yönetim tesisleri ve özel geri dönüşüm firmaları işe alımda bu belgeyi giderek daha sık talep etmektedir.
Atık Ayırma mı Balyalama/Presleme mi seçmeliyim?
Seçim işyerinizde yaptığınız işe göre belirlenir. Konveyör bant üzerinde veya ayırma istasyonunda atıkları türlerine göre ayırıyorsanız Atık Ayırma (B1); ayrılmış atıkları balya presi ile sıkıştırıp sevkiyata hazırlıyorsanız Atık Balyalama/Presleme (B2) biriminden sınava girersiniz. Her iki işi de yapıyorsanız her iki birimden ayrı sınava girip ikisi için de belge alabilirsiniz.
Bu meslekte hangi sağlık riskleri vardır?
Atık ayırma işinde kesici-delici cisimler, biyolojik kontaminasyon riski taşıyan malzemeler ve toz maruziyeti söz konusu olabilir. Sınavın zorunlu modülü (A1) kişisel koruyucu donanım kullanımı, hijyen kuralları ve güvenli çalışma prosedürlerini kapsar. Belgeli çalışan bu konularda bilgi sahibi olduğunu kanıtlamış demektir.
Akreditasyon aşamasında sınava girebilir miyim?
Akreditasyon süreci tamamlandıktan sonra sınavlar başlar. Bu yeterliliğe yönelik başvuru takvimi ve güncel durum için Başkent Belge ile iletişime geçebilirsiniz; süreç tamamlandığında kayıt yaptırmış olmak size öncelik sağlar.
Sınavda başarısız olursam ne olur?
Birimlerden birinde veya birkaçında başarısız olan aday, sadece başarısız olduğu birimlerden tekrar sınava girer. Başarıyla geçtiği birimleri yeniden vermez. Tekrar sınav hakkı yeterlilik dokümanında belirtilen süre içinde kullanılır. İkinci başvuruda sınav ücreti yeniden yatırılır; başarılı olunan birimler için ek ücret alınmaz.