Makine Sektörü
Frezeci Seviye 3
Freze tezgâhlarında düz ve şekilli yüzeyleri işleyen tezgâh ustaları için MYK ulusal yeterlilik belgesi. Belge süreci, sınav içeriği ve başvuru detayları aşağıdadır.
Frezeci nedir?
Frezeci, freze tezgâhında dönen çok ağızlı kesici takım kullanarak metal parçalar üzerinde düz yüzey düzeltme, kanal açma, basamak işleme ve şekilli yüzey oluşturma işlemlerini yapan kişidir. Makine imalat sanayisi, kalıp atölyeleri, otomotiv yan sanayi ve genel metal işleme tesislerinde görev yapar. Frezeleme, tornalamadan farklı olarak dönen parça yerine dönen takımla çalışır; bu da düz yüzey, kanal ve karmaşık geometrili profil işlemeye olanak tanır.
Mesleğin temelinde teknik resme göre işleme planını hazırlamak, parçayı tezgâha doğru şekilde bağlamak, uygun freze takımını seçmek, kesme parametrelerini (devir, ilerleme, talaş derinliği) ayarlamak ve ölçü toleranslarına uygun işleme yapmaktır. Yeterlilik iki zorunlu birimden oluşur: iş güvenliği ve iş organizasyonu bilgisi ile fiili freze uygulamaları. Geleneksel (manuel) freze tezgâhlarında çalışan ustalar bu yeterliliğin hedef kitlesidir; CNC freze operasyonu farklı bir yeterlik altında (NC/CNC Tezgâh İşçisi) değerlendirilir.
6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamında freze tezgâhı işleri tehlikeli sınıfta yer alır. Dönen kesici takım, talaş fırlaması ve sıkışma riskleri nedeniyle işverenlerin belgeli frezeci çalıştırması beklenir.
Kimler başvurabilir?
Frezeci sınavına başvuru için belirli bir öğrenim şartı aranmaz. Adayın okuryazar olması ve sınav görevlilerinin yönergelerini anlayıp uygulayabilmesi yeterlidir. Yaş veya cinsiyet kısıtlaması bulunmaz.
Mesleğin niteliği gereği şu profil sınava daha hazırlıklı girer:
- Manuel freze tezgâhında fiilen parça işleme yapmış kişiler
- Teknik resim okuyabilen, ölçü ve tolerans bilgisine sahip ustalar
- Takım seçimi, parça bağlama ve kesme parametresi ayarlama deneyimi olan çalışanlar
El-göz koordinasyonu, dikkat ve dönen ekipman etrafında güvenli çalışabilme uygunluğu mesleğin temel gereklilikleridir.
Yeterlilik birimleri (sınav içeriği)
Frezeci sınavı iki zorunlu birimden oluşur; seçmeli birim yoktur. Her iki birimden de teorik sınava (T1) ve performans sınavına (P1) girilmesi gerekir. Bu yapı, iş organizasyonu bilgisinin fiili freze uygulamasından ayrı düşünülemeyeceğini yansıtır; doğru parça bağlama ve takım seçimi olmadan freze işlemi güvenli yapılamaz.
İş Sağlığı ve Güvenliği, Çevre Koruma, Kalite ile İş Organizasyonu
Mesleki güvenlik, çevre koruma, kalite ilkeleri ve işe başlamadan önceki organizasyon ve hazırlık işlemlerini kapsar. Teorik sınav modülüdür.
Freze Uygulamaları
Düz yüzey işleme, kanal açma, basamak ve şekilli yüzey oluşturma gibi fiili freze işlemlerini kapsar. Performans sınavının ana bileşenidir.
Başvuru süreci
- Başvuru kontrolüOnline veya yüz yüze başvuru yapılır, evraklar kontrol edilir.
- Teorik sınav (T1)Her iki zorunlu modülden yazılı sınav: İSG-Çevre-Kalite-İş Organizasyonu ve freze bilgisi.
- Performans sınavı (P1)Manuel freze tezgâhında gerçek parça işleme uygulaması.
- BelgelendirmeBaşarılı adaylara MYK Mesleki Yeterlilik Belgesi düzenlenir.
Sınav ücreti
Gerekli belgeler
Başvuru sırasında şu belgeler istenir:
- T.C. kimlik kartı veya nüfus cüzdanı fotokopisi
- Başkent Belge tarafından verilen başvuru formunun doldurulmuş hali
- 2 adet vesikalık fotoğraf
- Sınav ücretinin yatırıldığını gösteren banka dekontu
- Daha önce alınmış MYK belgesi varsa fotokopisi
Belge geçerlilik süresi ve yenileme
MYK Frezeci belgesi düzenlendiği tarihten itibaren 5 yıl geçerlidir. Bu sürenin içinde belge sahibi iki aşamadan geçer:
İkinci yılın sonunda gözetim yapılır. Gözetim, belge sahibinin mesleği fiilen icra ettiğine dair işveren beyanı veya çalışma belgeleriyle kanıtlanır. Beşinci yılın sonunda yeniden belgelendirme süreci başlar; bu süreçte aday performans sınavına (P1) tekrar girer.
Belge süresi dolduktan sonra yenileme yapılmadığında belgenin geçerliliği sona erer. Bu durumda kişi sıfırdan başvuru yaparak tüm sınav aşamalarına yeniden girer.
Sıkça sorulan sorular
Frezeci belgesi zorunlu mu?
Freze tezgâhı işleri 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamında tehlikeli sınıfta yer alır. Bu kapsamdaki işyerlerinde belgeli tezgâh ustası çalıştırma yükümlülüğü vardır. Kalıp atölyeleri ve hassas parça üretimi yapan firmalar işe alımda bu belgeyi giderek daha sık talep etmektedir.
Bu belge CNC freze tezgâhları için geçerli mi?
Frezeci yeterliliği manuel (geleneksel) freze tezgâhlarında çalışan ustaları kapsar. CNC kontrollü freze tezgâhında çalışıyorsanız NC/CNC Tezgâh İşçisi (14UY0202) yeterliliğinin Frezeleme İşlemleri birimi (B2) sizin için daha uygundur. İki yeterlik farklı tezgâh türleri ve çalışma yöntemleri için tasarlanmıştır.
Bu belgede neden seçmeli birim yok?
Frezeci yeterliliği iki zorunlu birimden oluşur çünkü iş organizasyonu ve hazırlık bilgisi, fiili freze uygulamasından ayrı düşünülemez. Doğru parça bağlama, takım seçimi ve iş sırası planlaması olmadan freze işlemi güvenli ve doğru şekilde yapılamaz. Bu nedenle MYK yeterliliği seçmeli birim olmadan tasarlamıştır.
Akreditasyon aşamasında sınava girebilir miyim?
Akreditasyon süreci tamamlandıktan sonra sınavlar başlar. Bu yeterliliğe yönelik başvuru takvimi ve güncel durum için Başkent Belge ile iletişime geçebilirsiniz; süreç tamamlandığında kayıt yaptırmış olmak size öncelik sağlar.
Sınavda başarısız olursam ne olur?
Birimlerden birinde başarısız olan aday, sadece başarısız olduğu birimden tekrar sınava girer. Başarıyla geçtiği birimi yeniden vermez. Tekrar sınav hakkı yeterlilik dokümanında belirtilen süre içinde kullanılır. İkinci başvuruda sınav ücreti yeniden yatırılır; başarılı olunan birim için ek ücret alınmaz.