Makine Sektörü
NC/CNC Tezgâh İşçisi Seviye 4
CNC torna ve freze tezgâhlarında karmaşık parçaları yüksek hassasiyetle işleyen kıdemli tezgâh işçileri için MYK ulusal yeterlilik belgesi. Belge süreci, sınav içeriği ve başvuru detayları aşağıdadır.
NC/CNC tezgâh işçisi (Seviye 4) nedir?
NC/CNC tezgâh işçisi, bilgisayar kontrollü (CNC) torna veya freze tezgâhlarında metal parçaları teknik resme uygun ölçü ve toleransta işleyen kişidir. Seviye 4 yeterliliği, Seviye 3'e göre daha sıkı tolerans gerektiren, daha karmaşık geometrili parçaların işlenmesinde bağımsız karar verme ve hassasiyet kontrolü yapma becerisini ölçer. Hassas kalıp imalatı, havacılık yan sanayisi ve yüksek toleranslı otomotiv parça üretimi gibi alanlarda kıdemli operatör pozisyonlarında görev alır.
Yeterlilik, Seviye 3 ile aynı iki işleme yöntemini paylaşır: tornalama ve frezeleme. Aradaki fark sınavın değerlendirme derinliğindedir. Seviye 4'te aday yalnızca programı çalıştırmakla kalmaz; ölçüm sonuçlarına göre takım aşınmasını yorumlar, gerektiğinde küçük parametre düzeltmeleri yapar ve karmaşık parça geometrilerinde takım yolunu mantıksal olarak değerlendirebilir.
6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamında CNC tezgâh işleri tehlikeli sınıfta yer alır. Dönen parçalar, talaş fırlaması ve sıkışma riskleri nedeniyle işverenlerin belgeli tezgâh işçisi çalıştırması beklenir.
Kimler başvurabilir?
NC/CNC Tezgâh İşçisi (Seviye 4) sınavına başvuru için belirli bir öğrenim şartı aranmaz. Adayın okuryazar olması ve sınav görevlilerinin yönergelerini anlayıp uygulayabilmesi yeterlidir. Yaş veya cinsiyet kısıtlaması bulunmaz.
Seviye 4 yeterliliği daha kapsamlı bir deneyim profili beklediği için şu adaylar sınava daha hazırlıklı girer:
- CNC torna veya freze tezgâhında uzun süreli ve karmaşık parça işleme deneyimi olan kişiler
- Sıkı toleranslı (hassas) parça üretiminde fiilen çalışmış operatörler
- Takım aşınması tespiti ve küçük parametre düzeltmesi yapabilen teknisyenler
Dikkat, görme keskinliği ve dönen ekipman etrafında güvenli çalışabilme uygunluğu mesleğin temel gereklilikleridir.
Yeterlilik birimleri (sınav içeriği)
NC/CNC Tezgâh İşçisi (Seviye 4) sınavı bir zorunlu modül ve uzmanlık alanına göre seçilen bir performans biriminden oluşur. Aday önce ortak teorik sınava (T1), ardından çalıştığı tezgâh türünde performans sınavına (P1) girer. Birim isimleri Seviye 3 ile aynıdır; fark sınavın değerlendirme derinliğindedir.
İş Sağlığı ve Güvenliği, Çevre ve Kalite
Her aday için ortak teorik sınav modülü. Mesleki güvenlik, çevre standartları ve kalite ilkelerini kapsar.
İşleme yöntemleri (seçmeli)
Çalıştığınız tezgâh türüne göre birinden veya her ikisinden performans sınavına girersiniz.
Tornalama İşlemleri
14UY0202-4/B1
Frezeleme İşlemleri
14UY0202-4/B2
Başvuru süreci
- Başvuru kontrolüOnline veya yüz yüze başvuru yapılır, evraklar kontrol edilir.
- Teorik sınav (T1)İş Sağlığı ve Güvenliği, çevre ve kalite modülünden yazılı sınav.
- Performans sınavı (P1)Tornalama veya frezeleme biriminde sıkı toleranslı parça işleme uygulaması.
- BelgelendirmeBaşarılı adaylara MYK Mesleki Yeterlilik Belgesi düzenlenir.
Sınav ücreti
NC/CNC Tezgâh İşçisi (Seviye 4) mesleki yeterlilik sınavı ücreti 11.250 TL'dir. Bu ücret tek bir işleme yönteminden (tornalama veya frezeleme) sınava girmeyi kapsar; teorik sınav (T1) ve seçilen yöntemin performans sınavı (P1) bu ücrete dahildir. Her iki yöntemden de sınava girmek isteyen adaylar için ikinci performans birimi ayrı ücretlendirilir.
Ücret başvuru sırasında peşin olarak tahsil edilir. Seviye 3'e kıyasla daha yüksek olan bu ücret, performans sınavında değerlendirilen tolerans hassasiyetinin ve sınav süresinin daha kapsamlı olmasını yansıtır. Daha önce Seviye 3 belgesi almış adaylar için ücrette bir indirim uygulanmaz.
Gerekli belgeler
Başvuru sırasında şu belgeler istenir:
- T.C. kimlik kartı veya nüfus cüzdanı fotokopisi
- Başkent Belge tarafından verilen başvuru formunun doldurulmuş hali
- 2 adet vesikalık fotoğraf
- Sınav ücretinin yatırıldığını gösteren banka dekontu
- Daha önce alınmış MYK belgesi varsa fotokopisi (özellikle Seviye 3 belgesi varsa)
Belge geçerlilik süresi ve yenileme
MYK NC/CNC Tezgâh İşçisi (Seviye 4) belgesi düzenlendiği tarihten itibaren 5 yıl geçerlidir. Bu sürenin içinde belge sahibi iki aşamadan geçer:
İkinci yılın sonunda gözetim yapılır. Gözetim, belge sahibinin mesleği fiilen icra ettiğine dair işveren beyanı veya çalışma belgeleriyle kanıtlanır. Beşinci yılın sonunda yeniden belgelendirme süreci başlar; bu süreçte aday performans sınavına (P1) tekrar girer.
Belge süresi dolduktan sonra yenileme yapılmadığında belgenin geçerliliği sona erer. Bu durumda kişi sıfırdan başvuru yaparak tüm sınav aşamalarına yeniden girer.
Sıkça sorulan sorular
Seviye 3 belgem var, doğrudan Seviye 4'e geçebilir miyim?
Seviye 3 belgesine sahip olmak Seviye 4 belgesini otomatik olarak sağlamaz. İki seviye ayrı sınav süreçleri gerektirir; Seviye 4'e başvuran aday yeniden teorik ve performans sınavına girer ve tam ücreti öder. Ancak Seviye 3 deneyimi, Seviye 4'ün beklediği sıkı tolerans hassasiyeti için adayı pratik olarak hazırlar.
Tornalama mı Frezeleme mi seçmeliyim?
Seçim işyerinizde kullandığınız tezgâh türüne göre belirlenir. CNC torna tezgâhında çalışıp silindirik parçalar işliyorsanız Tornalama (B1); CNC freze tezgâhında çalışıp düz veya şekilli yüzeyler işliyorsanız Frezeleme (B2) biriminden sınava girersiniz. Her iki tezgâh türünde de deneyiminiz varsa her iki birimden ayrı sınava girip ikisi için de belge alabilirsiniz.
Seviye 3 ile Seviye 4 arasındaki fark tam olarak nedir?
Her iki seviye de aynı birimleri (Tornalama veya Frezeleme) kapsar; fark sınavın değerlendirme derinliğindedir. Seviye 4, daha sıkı tolerans gerektiren karmaşık geometrili parçaların işlenmesini, takım aşınması tespiti ve küçük parametre düzeltmesi yapma becerisini ölçer. İşyerinizdeki görev tanımınıza göre hangi seviyeye uygun olduğunuzu Başkent Belge ile görüşebilirsiniz.
CNC Programcısı belgesi ile bu belge arasındaki fark nedir?
NC/CNC Tezgâh İşçisi (14UY0202) tezgâh operasyonuna odaklanır: parça bağlama, takım kurulumu, hazır programı çalıştırma ve işleme sürecini denetleme. CNC Programcısı (12UY0082, Seviye 4) ise CNC tezgâhları için işleme programı yazma ve üretim planlaması yapma becerisini ölçer. Sadece tezgâhı çalıştırıyorsanız tezgâh işçisi belgesi, program da yazıyorsanız CNC Programcısı belgesi size uygundur.
Sınavda başarısız olursam ne olur?
Birimlerden birinde veya birkaçında başarısız olan aday, sadece başarısız olduğu birimlerden tekrar sınava girer. Başarıyla geçtiği birimleri yeniden vermez. Tekrar sınav hakkı yeterlilik dokümanında belirtilen süre içinde kullanılır. İkinci başvuruda sınav ücreti yeniden yatırılır; başarılı olunan birimler için ek ücret alınmaz.