Makine Sektörü
Makine Montajcısı Seviye 3
Makine parçalarını teknik resme uygun şekilde bir araya getirerek çalışır hale getiren montaj ustaları için MYK ulusal yeterlilik belgesi. Belge süreci, sınav içeriği ve başvuru detayları aşağıdadır.
Makine montajcısı nedir?
Makine montajcısı, mekanik, hidrolik, pnömatik ve elektrik bileşenlerden oluşan makine parçalarını teknik resme ve montaj talimatına uygun şekilde bir araya getiren kişidir. Makine imalat sanayisi, ağır makine üretimi, tarım makineleri, ambalaj makineleri ve özel amaçlı makine imalatı yapan tesislerde görev yapar. Üretilen makinenin son montaj aşamasından sorumludur.
Montajcının görevi parçaları doğru sırayla birleştirmek, cıvata-somun bağlantılarını belirtilen tork değerlerine göre sıkmak, hareketli parçaların serbestçe çalıştığını kontrol etmek ve montaj sonrası fonksiyon testlerini yapmaktır. Yeterlilik üç zorunlu birimden oluşur: iş güvenliği bilgisi, montaj öncesi iş organizasyonu ve hazırlık, ve fiili makine montajı. Üçü birlikte mesleğin baştan sona sürecini tanımlar.
6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamında makine montaj işleri tehlikeli sınıfta yer alır. Ağır parça kaldırma, hareketli mekanizmalar ve montaj sırasında oluşabilecek sıkışma riskleri nedeniyle işverenlerin belgeli montajcı çalıştırması beklenir.
Kimler başvurabilir?
Makine Montajcısı sınavına başvuru için belirli bir öğrenim şartı aranmaz. Adayın okuryazar olması ve sınav görevlilerinin yönergelerini anlayıp uygulayabilmesi yeterlidir. Yaş veya cinsiyet kısıtlaması bulunmaz.
Mesleğin niteliği gereği şu profil sınava daha hazırlıklı girer:
- Makine imalat tesislerinde fiilen montaj işi yapmış kişiler
- Teknik resim okuyabilen, montaj talimatı ve patlatılmış görünüm çizimlerine aşina ustalar
- El aletleri, tork anahtarı ve temel ölçüm ekipmanlarını doğru kullanan çalışanlar
El becerisi, dikkat ve fiziksel uygunluk (ağır parça taşıma ve kaldırma) mesleğin temel gereklilikleridir.
Yeterlilik birimleri (sınav içeriği)
Makine Montajcısı sınavı üç zorunlu birimden oluşur; seçmeli birim yoktur. Her üç birimden de teorik ve performans sınavına girilmesi gerekir. Bu yapı, mesleğin baştan sona tek bir bütün süreç olarak tanımlanmasından kaynaklanır.
İş Sağlığı ve Güvenliği, Çevre ve Kalite
Mesleki güvenlik, çevre standartları ve kalite yönetiminin temel ilkelerini kapsar. Teorik sınav modülüdür.
İş Organizasyonu ve Montaj Ön Hazırlığı
Teknik resmi okuma, parça listesini çıkarma, takım ve ekipman hazırlığı ile iş sırasının planlanmasını kapsar.
Makine Montajı
Mekanik, hidrolik ve pnömatik bileşenlerin fiili montajını, bağlantı sıkma işlemlerini ve fonksiyon testlerini kapsar. Performans sınavının ana bileşenidir.
Başvuru süreci
- Başvuru kontrolüOnline veya yüz yüze başvuru yapılır, evraklar kontrol edilir.
- Teorik sınav (T1)Üç zorunlu modülden yazılı sınav: İSG-Çevre-Kalite, İş Organizasyonu ve Makine Montajı bilgisi.
- Performans sınavı (P1)Gerçek makine parçaları üzerinde montaj ön hazırlığı ve montaj uygulaması.
- BelgelendirmeBaşarılı adaylara MYK Mesleki Yeterlilik Belgesi düzenlenir.
Sınav ücreti
Makine Montajcısı mesleki yeterlilik sınavı ücreti 13.500 TL'dir. Ücret, başvuru sırasında tahsil edilir.
Gerekli belgeler
Başvuru sırasında şu belgeler istenir:
- T.C. kimlik kartı veya nüfus cüzdanı fotokopisi
- Başkent Belge tarafından verilen başvuru formunun doldurulmuş hali
- 2 adet vesikalık fotoğraf
- Sınav ücretinin yatırıldığını gösteren banka dekontu
- Daha önce alınmış MYK belgesi varsa fotokopisi
Belge geçerlilik süresi ve yenileme
MYK Makine Montajcısı belgesi düzenlendiği tarihten itibaren 5 yıl geçerlidir. Bu sürenin içinde belge sahibi iki aşamadan geçer:
İkinci yılın sonunda gözetim yapılır. Gözetim, belge sahibinin mesleği fiilen icra ettiğine dair işveren beyanı veya çalışma belgeleriyle kanıtlanır. Beşinci yılın sonunda yeniden belgelendirme süreci başlar; bu süreçte aday performans sınavına (P1) tekrar girer.
Belge süresi dolduktan sonra yenileme yapılmadığında belgenin geçerliliği sona erer. Bu durumda kişi sıfırdan başvuru yaparak tüm sınav aşamalarına yeniden girer.
Sıkça sorulan sorular
Makine montajcısı belgesi zorunlu mu?
Makine montaj işleri 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamında tehlikeli sınıfta yer alır. Bu kapsamdaki işyerlerinde belgeli montaj personeli çalıştırma yükümlülüğü vardır. Makine imalat sanayisinde büyük firmalar işe alımda bu belgeyi giderek daha sık arar.
Bu belgede neden seçmeli birim yok?
Makine Montajcısı yeterliliği üç zorunlu birimden oluşur çünkü mesleğin tanımı baştan sona tek bir süreçtir: önce iş organizasyonu ve hazırlık yapılır, sonra fiili montaj gerçekleştirilir. Bu üç bilgi alanı birbirinden ayrı düşünülemez; bu nedenle MYK yeterliliği seçmeli birim olmadan tasarlamıştır.
Performans sınavında ne tür bir makine montajı yapılır?
Performans sınavında genellikle orta karmaşıklıkta bir mekanik düzenek veya makine parçası montajı istenir. Aday teknik resmi okuyup parça listesini çıkarır, gerekli takımları hazırlar, parçaları doğru sırayla birleştirir ve montaj sonrası kontrol işlemlerini yapar. Sınav içeriği MYK'nın güncel yeterlilik dokümanına göre belirlenir.
Seviye 3 ile Seviye 4 Makine Montajcısı arasındaki fark nedir?
İki seviye de aynı üç zorunlu birimi (İSG, İş Organizasyonu, Makine Montajı) kapsar; fark sınavın değerlendirme derinliği ve beklenen yetkinlik seviyesindedir. Seviye 4, daha karmaşık montaj senaryolarında bağımsız problem çözme ve kalite kontrol sorumluluğu üstlenme becerisini ölçer.
Sınavda başarısız olursam ne olur?
Birimlerden birinde veya birkaçında başarısız olan aday, sadece başarısız olduğu birimlerden tekrar sınava girer. Başarıyla geçtiği birimleri yeniden vermez. Tekrar sınav hakkı yeterlilik dokümanında belirtilen süre içinde kullanılır. İkinci başvuruda sınav ücreti yeniden yatırılır; başarılı olunan birimler için ek ücret alınmaz.